SS Cover

สิ่งที่ควรทราบ หากอยากเป็นผู้ประกอบการอาหาร ตอน 1

อาหารเเละเลขสารบบอาหาร

                      อาหาร หมายความว่า ของกินหรือเครื่องค้ำจุนชีวิต ได้แก่ วัตถุทุกชนิดที่เรากิน ดื่ม อม หรือนำเข้าสู่ร่างกาย แต่ไม่รวมถึงยา วัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท และยาเสพติดให้โทษ  และ วัตถุที่มุ่งหมายสำหรับใช้หรือเป็นส่วนผสมในการผลิตอาหาร รวมถึงวัตถุเจือปนอาหาร สี และเครื่องปรุงแต่งกลิ่นรสต่างๆ  อาหารถูกแบ่งออกเป็น 4 ชนิด ได้แก่

อาหาร

  1. อาหารควบคุมเฉพาะ : คือ อาหารที่รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษาให้เป็นอาหารที่อยู่ ในความควบคุมคุณภาพหรือมาตรฐาน ได้แก่ นมดัดแปลงสำหรับทารก และ นมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก ,วัตถุเจือปนอาหาร, อาหารทารกและอาหารสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก , อาหารสำหรับผู้ที่ต้องการควบคุมน้ำหนัก, อาหารเสริมสำหรับทารกและเด็กเล็ก
  1. อาหารกำหนดคุณภาพมาตรฐาน : ได้แก่ ได้แก่ กาแฟ, เกลือบริโภค, ข้าวเติมวิตามิน, ไข่เยี่ยวม้า, ครีม, ช็อกโกแลต, ชา,ชาสมุนไพร, ซอสบางชนิด, น้ำแข็ง, น้ำนมถั่วเหลืองในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท, น้ำบริโภคในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท, น้ำปลา, น้ำผึ้ง, น้ำมันถั่วลิสง, น้ำมันเนย, น้ำมันปาล์ม, น้ำมันมะพร้าว, น้ำมันและไขมัน, น้ำแร่ธรรมชาติ, น้ำส้มสายชู, เนย, เนยแข็ง, เนยเทียม, เนยใสหรือกี, ผลิตภัณฑ์ปรุงรสที่ได้จากการย่อยโปรตีนของถั่วเหลือง, แยม เยลลี่ มาร์มาเลด ในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท, อาหารกึ่งสำเร็จรูป, น้ำเกลือปรุงรสอาหาร, นมโค, นมปรุงแต่ง, นมเปรี้ยว, ผลิตภัณฑ์ ของนม , ไอศกรีม , เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท และอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท , เครื่องดื่มเกลือแร่, ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร, รอยัลเยลลีและผลิตภัณฑ์รอยัลเยลลี่
  1. อาหารที่ต้องมีฉลาก : ได้แก่ ขนมปัง, ซอสในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท, แป้งข้าวกล้อง, ผลิตภัณฑ์จากเนื้อสัตว์, วัตถุแต่งกลิ่นรส, วุ้นสำเร็จรูปและขนมเยลลี่, หมากฝรั่งและลูกอม, อาหารพร้อมปรุง และอาหารสำเร็จรูปที่พร้อมบริโภคทันที, อาหารฉายรังสี, อาหารทั่วไปที่เป็นอาหารดัดแปรพันธุกรรมหรือพันธุวิศวกรรม
  1. อาหารทั่วไป : ได้แก่ อาหารนอกเหนือจากอาหารควบคุมเฉพาะ อาหารกำหนดคุณภาพหรือมาตรฐาน และอาหารที่ ต้องมีฉลาก เช่น พืชและผลิตภัณฑ์, สัตว์และผลิตภัณฑ์, สารสกัด/สารสังเคราะห์ จากพืชที่ใช้เป็นวัตถุดิบ, สารอาหาร, แป้งและผลิตภัณฑ์, ผลิตภัณฑ์สำหรับทำอาหารชนิดต่างๆ ที่ยังไม่พร้อมบริโภค, เครื่องปรุงรส, น้ำตาล, เครื่องเทศ เป็นต้น

อาหารที่จำเป็นต้องขออนุญาตเลขผลิตภัณฑ์อาหาร ได้แก่ อาหารควบคุมเฉพาะ / อาหารกำหนดคุณภาพมาตรฐาน / อาหารที่ต้องมีฉลาก  ส่วนอาหารประเภททั่วไปนั้น จะขอหรือไม่ขอเลขผลิตภัณฑ์อาหารก็ได้ แต่ถ้าหากสถานประกอบการเข้าข่ายโรงงานก็จะต้องขออนุญาตด้วย

 

เลข 13 หลัก-01

เลขสารบบอาหาร หมายถึง ตัวเลข 13 หลักที่ได้รับอนุญาตในส่วนของสถานที่และผลิตภัณฑ์อาหาร

เลขสารบบอาหาร 13 หลัก ประกอบไปด้วย  เลขสถานที่ประกอบการ 8 หลักแรก XX-X-XXXXX และ เลขผลิตภัณฑ์อาหาร 5 หลักหลัง Y-YYYY

อย-011

การขอเลขสถานที่ประกอบการ  8 หลัก : ประกอบไปด้วย เลขจังหวัดที่ตั้งของสถานที่ผลิต , สถานะของหน่วยงานที่ขออนุญาต , เลขประจำสถานที่ผลิต , เลขท้ายของปีพ.ศ.ที่อนุญาต

การขอเลขสถานที่ประกอบการ

ต้องเริ่มจากการดูว่าสถานที่ประกอบการเข้าข่ายโรงงานหรือไม่ ? :

โรงงาน ตาม พรบ. โรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 ได้ระบุไว้ว่า  อาคาร สถานที่ หรือยานพาหนะที่ใช้เครื่องจักรมีกำลังรวม ตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าหรือกำลังเทียบเท่าตั้งแต่ห้าสิบแรงม้าขึ้นไป หรือใช้คนงานตั้งแต่ห้าสิบคนขึ้นไป โดยใช้เครื่องจักรหรือไม่ก็ตามเพื่อประกอบกิจการโรงงาน ถือว่า เข้าข่ายโรงงาน

หากเข้าข่ายโรงงาน ผู้ประกอบการจะต้องยื่นขอใบอนุญาต อ.2  / หากไม่เข้าข่ายโรงงาน ผู้ประกอบการจะต้องยื่นขอใบอนุญาต สบ. 1 (ไม่เข้าข่ายโรงงาน)

สำหรับผู้ประกอบกิจการที่ไม่ต้องขออนุญาต ได้แก่ 1.   ผู้ผลิตที่ไม่เข้าข่ายโรงงานที่ผลิตอาหาร 2.  ผู้ที่ผลิตและจำหน่ายเฉพาะหน้าร้าน ตัวอย่างเช่น ร้านขา่ยข้าวแกง เป็นต้น 3.  ผู้ผลิตอาหารเพื่อการส่งออกเท่านั้น (ต้องขอเลขสถานที่ประกอบการแต่ไม่ต้องขอเลขสารบบ)  4.  ผู้จำหน่ายอาหาร 5.  ผู้ว่าจ้างผลิต (ผู้ผลิตต้องยื่นคำขออนุญาต) 6.  การโฆษณาที่ให้ข้อมูล ภาพ เสียง  ข้อความ สัญลักษณ์หรือลักษณะอื่นใด

หลังจากดูว่าสถานที่ประกอบการเข้าข่ายโรงงานหรือไม่ และยื่นขอใบอนุญาตแล้ว จากนั้นจะเข้าสู่กระบวนการตรวจประเมินสถานที่ผลิตโดยสาธารณสุขจังหวัดหรือ อย. หากผ่านการตรวจประเมินสถานประกอบการแล้ว ทางผู้ประกอบการก็จะได้ เลขสถานประกอบการ 8 หลักแรก ของเลขสารบบมา หลังจากนั้นก็จะเข้าสู่กระบวนการขอเลขผลิตภัณฑ์อาหาร

อย-021

การขอเลขผลิตภัณฑ์อาหาร 5 หลัก : ประกอบไปด้วย หน่วยงานที่อนุญาตผลิตภัณฑ์ , เลขลำดับผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการอนุญาต

การขอเลขผลิตภัณฑ์อาหาร

ต้องเริ่มจากการดูว่าผลิตภัณฑ์ของท่านจำเป็นต้องขอเลข อย. หรือไม่ ? :

หากผลิตภัณฑ์ของท่านอยู่ในอาหารประเภท อาคารควบคุมเฉพาะ / อาหารกำหนดคุณภาพมาตรฐาน / อาหารที่ต้องมีฉลาก อาหาร 3 ประเภทนี้จำเป็นต้องขอเลขผลิตภัณฑ์อาหาร หากอยู่ในประเภท อาหารทั่วไป ท่านจะขอหรือไม่ขอก็ได้แต่ถ้าหากสถานประกอบการเข้าข่ายโรงงานก็จะต้องขออนุญาตด้วย

จากนั้นก็เข้าสู่กระบวนการขอเลขผลิตภัณฑ์อาหาร โดยการยื่นขออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหารจะต้องยื่นตามจำนวนผลิตภัณฑ์ที่เราต้องการขอ

หลังจากได้รับ เลขผลิตภัณฑ์อาหาร 5 หลักแล้ว เราจะเอามารวมกันกับ เลขสถานที่ประกอบการ 8 หลักแรก ทำให้ได้เลขสารบบอาหาร 13 หลัก เพื่อใช้งานต่อไปได้เลย 🙂

อย-03

อ้างอิงข้อมูลจาก :

http://www.fda.moph.go.th/Shared%20Documents/คู่มือประชาชน/รวมสำนักอาหารและสำนักด่าน.pdf