การเลือกซื้อ Street Food อ.ภา cover-01

เรื่องการเลือกซื้อ street foods และการรับประทานอาหาร กับ COVID-19

โดย ศ. ดร. ภาวิณี ชินะโชติ
ที่ปรึกษาสมาคมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทางอาหารแห่งประเทศไทย (FoSTAT)


การเลือกซื้อ Street Food-021

          เขาว่ากันว่า You are what you eat ตอนนี้เชยเสียแล้ว  ในรุ่นที่มี COVID-19 เราต้องเป็นผู้เลือกอาหารที่ชาญฉลาด เพราะ Your Choice for Your  Health กันแล้วนะคะ ขอเตือนใจว่าเราจะเลือกใครทำอาหารให้เราและครอบครัวทาน จะโทรสั่ง Order จากใคร ต้องดูความสะอาดของ แม่ครัว สถานที่ คนส่งด้วยค่ะ  ตอนนี้มันสำคัญเท่าชีวิตกันที่เดียว สุขลักษณะของร้าน แม่ครัว และวิธีการป้องกันเชื้อเข้าสู่ร่างกายนะคะและอย่าลืม กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ และแยกรับประทาน นะคะ

          เรามาคุยกันเรื่องสุขาภิบาลของการเลือกซื้อ street foods และการรับประทานอาหาร กับ Covid-19 กันนะคะ

ช่วงนี้การระมัดระวังการติดเชื้อจากคนสู่คนเป็นเรื่องสำคัญต่อชีวิตเรา จึงขอใช้ช่องทางนี้สื่อต่อผู้บริโภคส่วนใหญ่ที่ซื้ออาหารตามตลาดและท้องถนนทานเป็นประจำ  (80% ของผู้บริโภคของไทยทานอาหารประเภทนี้)  ทางประกาศของกระทรวงฯแนะนำการ “กินร้อน ช้อนกลาง ล้างมือ” มาแล้ว แต่คนส่วนใหญ่ก็ยังไม่ตระหนักหรือรับทราบข้อมูลละเอียดว่าหมายความอย่างไร ขอให้พวกเราวิเคราะห์ดูว่าจุดเล็กๆในชีวิตประจำวันที่กลายเป็นจุดเสี่ยงทำให้เราและคนใกล้เคียงอาจจะติด Covid-19 ได้นะคะ วันนี้ขอเสนอ street food การเลือกซื้อและการปรับพฤติกรรมค่ะ

  1. เลือกร้านที่มีสุขอนามัยดีและอุ่นอาหารด้วยความร้อนมากกว่า 70 องศาเซลเซียส

อาหารร้อนเมื่อเย็นแล้วสามารถถูกปนเปื้อนด้วยเชื้อได้อีกหากไม่ระวังหรือผ่านการตกแต่งต่อ เช่น ลุยสวน เปาะเปี๊ยะสด สลัด ซาชิมิ ขนมตัดชิ้น ที่ขายสดภายใน 1-2 วัน ควรระวัง ควรเลือกร้านที่มีสุขอนามัยที่ดีเท่านั้น   ในช่วงนี้ไม่แนะนำให้ทานอาหารเหล่านี้ หากจะต้องทานให้ความร้อนในไมโครเวฟก่อนได้ ไวรัสทนความร้อนได้ไม่เก่ง แต่ต้องร้อนมากกว่า 70 องศาขึ้นไปนะคะ

  1. ล้างมือทุกครั้งที่มีโอกาส

อาหารตักที่ใส่ถุง แม้ว่าตัวอาหารจะผ่านความร้อนมาแล้ว แต่มือที่แตะข้างนอกถุง ให้ถือว่ามีโอกาสมีเชื้อติดได้ (เพราะแม่ค้าส่วนใหญ่ใช้มือเดียวกันตักใส่และมัดถุง และรับเงิน)  เมื่อแกะหนังยางหรือเปิดกล่องแล้ว ขอให้ถือว่ามือเรามีเชื้อติด ต้องล้างมือก่อนที่จะจับช้อน ส้อมหรือตะเกียบ หากล้างมือไม่ได้ ให้ระวังจับแต่ส่วนที่ถือเท่านั้น ส่วนที่เข้าปากพยายามไม่ให้ปนเปื้อนกับอะไรและรีบล้างมือทันทีที่มีโอกาส

ส่วนคนส่งอาหารก็ต้องมีความสะอาด พยายามเลี่ยงการส่งอาหาร มือต่อมือ หมายความว่า หากคนส่งถือมามือเปล่า ให้รับด้วยการหุ้มด้วยผ้าก่อนมือเราแตะ หรือใส่ถุงมือ หรือรับมือเปล่าแล้วล้างมือทันที ให้ถือว่าข้างนอกกล่งมีสิ่งปนเปื้อนแล้วนะคะ

  1.  ผู้ขายไม่ควรสัมผัสบริเวณปากภาชนะ

สำหรับชาวกาแฟและชาเขียว/ไข่มุกนั้น  ให้ดูร้านที่ผู้ขายหรือพนักงานระมัดระวังการยื่นของให้โดยไม่สัมผัสกับหลอดกาแฟ หรือปากถ้วยเครื่องดื่มต่างๆ โดยเฉพาะด้วยมือที่รับเงิน แม้บางเจ้าใส่ถุงมือ แต่ก็ยังรับเงินด้วยมือที่ใส่ถุงมือนั้นก็ถือว่ามีความเสี่ยง

  1. มีช้อนกลางส่วนตัว

การมีช้อนกลางเป็นสิ่งที่ดี แต่การมีช้อนกลาง(ส่วนตัว)จะดีกว่า แต่ถ้าเราไม่สะดวกก็ให้ราดกับบนข้าวให้พอดี การนั่งทานควรแยกกัน 1-2 เมตรจะปลอดภัยกว่า การคุยกันระหว่างรับประทานหรือทานร่วมกันสำรับเดียวกันก็ถือว่ามีความเสี่ยง

  1. ใส่หน้ากากอนามัยสม่ำเสมอ

หากมือเราจับอะไรแล้ว ไม่ควรไปเผลอแตะใบหน้า การใส่หน้ากากอนามัยสม่ำเสมอคือวิธีที่ช่วยให้ไม่เผลอ เพื่อป้องกันให้มือไม่เผลอไปแตะปากและจมูก

  1. แยกคนตักกับคนรับเงินและติดตั้งกระจกหรือพลาสติกกั้นระหว่างผู้ซื้อกับอาหาร

ในส่วนของผู้ขายหากเป็นไปได้ให้แยกคนรับเงินกับคนตักอาหาร (ควรใส่ถุงมือและหน้ากากอนามัย) การใช้ UV เป็นการฆ่าเชื้อที่ผิวเท่านั้น ไม่สามารถเข้าผ่านผิวอาหารที่ลึกเกิน 0.5 เซนติเมตรได้  หากผู้ประกอบการติดตั้งหลอด UV บนโต๊ะตั้งขายก็จะลดเชื้อบนผิวโต๊ะ รอบๆการเสิร์ฟอาหารได้  ควรแขวนแผ่นกระจกหรือพลาสติกใสกั้นหน้าผู้ซื้อกับอาหารเพื่อกันลมหายใจของผู้ซื้อ

  1. กรมอนามัยได้ออกประกาศข้อแนะนำการจัดการร้านอาหารเพื่อป้องกันความเสี่ยงจากเชื้อโคโรน่า หรือ COVID-19 ดังในรูปนี้

P1      8. ความสะอาดและสุขอนามัยของแม่ครัว “คุณป้าสะอาด” ที่ทางสวก หรือ สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) แนะนำคือ ตามที่อธิบายในภาพนี้นะคะ

P2      9. ผู้สัมผัสอาหารคือ ผู้ประกอบอาหารและผู้เก็บล้าง ค่ะ ทั้งสองต้องคงความสะอาดสุขอนามัยให้ได้มาตรฐาน

P3         10. กรมอนามัยได้กำหนด สุขลักษณะสถานที่ประกอบอาหาร ตามภาพนี้

P.4

ที่มา :  กรมอนามัย สำนักงานกรรมการวิชาการเกษตร (สวก)

หากท่านดูแล้วร้านที่น่าสนใจยังไม่สะอาดพอ หรือหากคิดว่าช่วงนี้อยากสนุกไปกับการทำอาหารเอง ก็ทำอาหารง่ายๆทานเองโดยดูรูปแบบความสะอาด ที่ทำให้คุณและครอบครัวไม่เสี่ยงกับการซื้ออาหารทานหลายๆมื้อ เพราะเป็นการเพิ่มความเสี่ยงให้ครอบครัว อาหารสำเร็จรูปเป็นอาหารที่มีระบบความสะอาดที่ต้องผ่านเกณฑ์ของ องค์การอาหารและยา ถือว่าปลิดภัยจาด  COVID-19 ค่ะ  ช่วงนี้ จำไว้นะคะ Your Choice, Your Health คิดก่อนทำกันนะคะ ขอให้ทุกชีวิตปลอดภัยค่ะ